Di tích Căn cứ Trung ương Cục miền Nam (R) nằm cách thị xã Tây Ninh chừng 65km, là căn cứ địa nổi tiếng của cách mạng miền Nam trong chiến tranh chống Mỹ.

Chính tại nơi đây, Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam đã trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo nhân dân và các lực lượng vũ trang miền Nam tiến hành cuộc kháng chiến đến ngày thắng lợi hoàn toàn (30-4-1975). Vào những năm 1960, quân Mỹ – ngụy đã nhiều lần mở các cuộc hành quân càn quét lớn, hòng tìm diệt căn cứ đầu não của cách mạng miền Nam. “Từ tháng 2 đến tháng 4-1967, trong cuộc hành quân Junction City, Mỹ đã huy động 7 lữ đoàn cộng với 3 chiến đoàn của quân Sài Gòn tấn công chiến khu Dương Minh Châu và những vùng mà chúng nghi ngờ có căn cứ của Trung ương Cục và Đài Phát thanh Giải phóng. Bộ đội chủ lực và dân quân du kích Tây Ninh đã dũng cảm bẻ gãy và đánh thiệt hại nặng nề cuộc hành quân này, gây cho chúng những thương vong và tổn thất rất lớn” . Dù biết chắc là cơ quan đầu não của cuộc kháng chiến chống Mỹ của nhân dân ta đặt ở đây nhưng cho đến ngày cuốn cờ tháo chạy khỏi Việt Nam, những quan chức cao nhất, với những phương tiện hiện đại nhất của Mỹ lúc bấy giờ vẫn không xác định được địa điểm cụ thể của Trung ương Cục.
Hiện nay di tích Căn cứ Trung ương Cục miền Nam là di tích lịch sử cách mạng được xếp vào loại “đặc biệt quan trọng” trong hệ thống các di tích lịch sử cách mạng ở miền Nam, đã được phục chế lại với những căn nhà lợp lá trung quân đơn sơ, gọn đẹp, chen lẫn trong màu xanh của lá rừng với chằng chịt những dây leo và những lối mòn. Đó là hội trường, văn phòng, nhà thường trực và nơi làm việc của các vị lãnh đạo cao cấp gồm các đồng chí Nguyễn Văn Linh, Võ Văn Kiệt, Nguyễn Chí Thanh, Phạm Hùng, Phạm Thái Bường, Phan Văn Đáng, Nguyễn Văn Sô, Trần Nam Trung. Bên dưới những căn nhà ấy là một hệ thống hầm ngầm kiên cố nối với nhau bằng những giao thông hào dài hàng mươi cây số.Thăm khu di tích, điều thú vị là bạn sẽ được các cô hướng dẫn viên du lịch trẻ đẹp, hóa thân trong trang phục các nữ chiến sĩ quân giải phóng với áo bà ba, nón tai bèo và khăn rằn quàng cổ thuyết minh, giải thích cặn kẽ lịch sử khu căn cứ địa.
Cách thị xã Tây Ninh khoảng 30km về hướng Tây Bắc là Vườn quốc gia Lò Gò - Xa Mát thuộc địa bàn ba xã: Tân Lập, Hòa Hiệp, Tân Bình của huyện biên giới Tân Biên. Đây là khu rừng với hệ sinh thái rừng nhiệt đới khá đặc biệt, trong đó cây họ dầu chiếm ưu thế. Mùa khô lá rụng đầy. Mùa mưa, rừng ngập nước xăm xắp với những trảng cỏ hoang sơ là nơi trú ngụ của nhiều loài chim sống ở đầm lầy thiên di đến. Trong số hơn 130 loài chim nước ở đây, có loại cò quắm lớn và 6 loài chim có tên trong sách đỏ của Việt Nam. Vườn quốc gia Lò Gò - Xa Mát là điểm du lịch sinh thái lý tưởng với nhiều giá trị văn hóa, lịch sử, thiên nhiên. Nơi đây đã từng chứng kiến sự ra đời của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam. Hiện vẫn còn các ngôi nhà và nơi làm việc của các đồng chí lãnh đạo. Giá trị lịch sử của Vườn quốc gia Lò Gò – Xa Mát không kém gì Căn cứ Trung ương Cục miền Nam – niềm tự hào của bất cứ người dân Việt nào.
Ở Tây Ninh, phải nói đến núi Bà Đen – “quần thể di tích lịch sử – văn hóa và danh thắng. Núi trải rộng trên diện tích 24km2, gồm 3 ngọn núi tạo thành: núi Heo, núi Phụng, núi Bà Đen. Núi Bà Đen cao 986m, là ngọn núi nhô lên giữa đồng bằng và cao nhất Nam bộ. Núi Bà Đen được sách “Đại Nam nhất thống chí” của Quốc Sử quán triều Nguyễn ghi: “Linh Sơn cách Tân Ninh (Tây Ninh) 20 dặm về phía Tây Bắc, hình núi cao chót vót là trấn sơn của tỉnh, phía Tây giáp địa giới Cao Miên, lưng núi có chùa đá” . Đường lên núi quanh co, khúc khuỷu. Lưng chừng núi, có hang ông Hổ với hàng ngàn tảng đá lớn nhỏ xếp chồng lên nhau. Hố Bảy Ngày bí ẩn, sâu hun hút. Trên núi có khá nhiều am tự, chùa chiền kiến trúc đẹp và hoành tráng như Điện Bà Chúa Xứ, chùa Hang, chùa Hạ, chùa Trung. Những thắng cảnh như suối Vàng (Ma Thiên Lãnh), hồ Chằm, đền thờ Ông Lớn Trà Vong, sân Quần Ngựa là những bức tranh thiên nhiên và nhân tạo làm xao xuyến lòng người... Nếu đi cáp treo hoặc máng trượt, ngoài việc nhanh hơn, đỡ vất vả hơn, còn cho bạn cảm giác mạnh, hào hứng khi lơ lửng trên độ cao, ngắm cảnh núi rừng hoang sơ, thơ mộng bên dưới.
Núi Bà Đen hằng năm vào ngày rằm tháng Giêng âm lịch diễn ra lễ hội dân gian truyền thống lớn nhất Tây Ninh, thu hút hàng triệu lượt khách. Đến tháng 5 âm lịch, vào các ngày mồng 5 và mồng 6, ở núi Bà Đen lại có lễ hội Vía Bà cổ truyền với nhiều nghi thức tế lễ trang nghiêm và hoành tráng. Lúc nửa đêm ngày mồng 4 rạng mồng 5, lễ tắm Bà diễn ra. Các phụ nữ cao tuổi có uy tín, tiến hành trang trọng tắm bà ngay tại điện thờ.
Thời chống Mỹ, núi Bà Đen đã diễn ra những trận đánh vô cùng ác liệt giữa ta và địch. “Phía Bắc núi Heo là khu di tích căn cứ địa của Liên đội 7 anh hùng. Với những hang động lớn, nhiều bãi đá trắng trải rộng trên sườn núi. Phía Đông núi Bà có Suối Trâu, nước chảy quanh năm, nơi đó có một tảng đá khổng lồ nổi lên giữa lưng chừng núi, phía dưới tảng đá ấy có nhiều hang động với địa thế hiểm hóc – từng là căn cứ của Huyện ủy huyện Dương Minh Châu, Huyện ủy Tòa thánh (nay là Hòa Thành) trong thời kháng Mỹ”... Đã có rất nhiều chiến sĩ quân giải phóng anh dũng hy sinh trên ngọn núi nhiều huyền thoại nầy. Ngày nay trên đỉnh núi có Nhà tưởng niệm và tượng đài “ Dũng sĩ núi Bà Đen” uy nghi, hùng tráng vươn lên giữa nền trời xanh mây trắng.
Đến Tây Ninh không thể không ghé thăm Thánh thất Cao Đài, cách trung tâm thị xã Tây Ninh 4km về hướng Đông. Đây là công trình xây dựng khá hoành tráng với những đường nét kiến trúc độc đáo, hòa hợp tín ngưỡng Đông Tây tọa lạc trong một khuôn viên rộng 1km vuông. Hai ngọn tháp của Thánh thất sừng sững vươn lên trời xanh. Chánh điện có nhiều cột cao, to, thẳng hàng chạy dài 100m, chạm hình rồng sắc sảo. Trên bệ thờ có cả Chúa Jesu, Đức Phật, Thánh Muhammad, Đức Khổng Tử, Thái Thượng Lão quân (Lão Tử), Thánh nữ Jeane d’Arc... Vào các ngày mồng 8 tháng Giêng và rằm tháng 8 âm lịch, lễ hội của đạo Cao Đài diễn ra với nhiều tiết mục như: triển lãm các mô hình văn hóa, lịch sử, những màn trình diễn các điệu múa, trò chơi mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc như: múa long – lân – qui - phụng, chèo thuyền, thi dọn cỗ... Hằng năm, có hàng triệu lượt người hành hương, tham quan Thánh thất.
Còn một nơi rất đáng tham quan, đó là hồ Dầu Tiếng. Đây là công trình thủy nông lớn nhất nước ta được xây dựng từ những năm 1970. Hồ có diện tích 27.000ha mặt nước, chứa 1,5 tỉ mét khối nước, cung cấp nước ngọt và tưới tiêu cho trên 127.000ha đất nông nghiệp ở Tây Ninh và một phần các tỉnh thành phụ cận như Bình Dương, Long An và thành phố Hồ Chí Minh.
Ngoài những di tích và thắng cảnh trên, Tây Ninh còn có Tháp cổ Bình Thạnh thuộc huyện Bến Cầu. Đây là công trình kiến trúc Chăm có trên ngàn năm tuổi thuộc niên đại văn hóa Óc Eo. Đến tham quan cửa khẩu quốc tế Mộc Bài, cửa khẩu quốc gia Xa Mát cũng là một điều thú vị.
Trước khi từ giã Tây Ninh, thật là thiếu sót nếu bạn không hưởng thú ẩm thực với bánh canh Trảng Bàng. Chỉ là bánh canh với nước lèo và móng giò heo như nơi khác nhưng có một hương vị tuyệt vời khiến bạn khó quên! Rời Tây Ninh, bạn có thể mua mang về nhà những đặc sản nổi tiếng của Tây Ninh như : bánh tráng phơi sương, hạt điều, mãng cầu núi Bà, bột mì, đậu phộng, muối ớt...

Theo Báo Cần Thơ