Bỏ hàng ngàn lượng vàng, hàng trăm tỷ đồng, cùng biết bao tâm huyết, công sức đầu tư vào khu vực biển Tân Thành - Kê Gà, huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận, với mong muốn biến vùng biển này trở thành một thiên đường du lịch, suốt từ năm 2000 cho tới nay, theo lời kêu gọi đầu tư của UBND tỉnh Bình Thuận; nhưng các nhà đầu tư du lịch trong vùng biển này hiện đang "sống dở, chết dở", bởi sẽ bị thu hồi đất để phục vụ một dự án khác - Cảng Kê Gà.

Chưa hết, họ còn té ngửa khi nhận được một thông báo "vô cảm": "Các resort bị thu hồi, giải tỏa, UBND tỉnh Bình Thuận sẽ đền bù đất theo giá Nhà nước và hoàn trả các chi phí đầu tư dự án nhưng phải có chứng từ kèm theo".

Xóa sổ hàng chục resort - nhà đầu tư sẽ phá sản

Ông Nguyễn Đức Hiếu, Chủ tịch Hội đồng Thành viên Công ty TNHH Du lịch Thế Giới Xanh cho biết: Ông đã bỏ ra gần 3.000 lượng vàng (thời điểm năm 2000-2001) để đầu tư xây dựng Khu Du lịch Thế  Giới Xanh, tiêu chuẩn 2 sao, diện tích khoảng 24.000m², khánh thành và đưa vào hoạt động ổn định từ năm 2004. Tuy nhiên, năm 2008 tỉnh Bình Thuận đã có văn bản thông báo đến các nhà đầu tư về chủ trương xây dựng cảng Kê Gà ngay trên chính vùng đất của ông Hiếu và hơn 10 nhà đầu tư khác đã và đang xây dựng resort. Theo đó, các chủ đầu tư dự án du lịch phải ngừng hoạt động để tỉnh thu hồi đất phục vụ dự án xây dựng cảng biển nước sâu Kê Gà. Ông Hiếu cho biết: Hơn một năm ngừng hoạt động, cơ sở vật chất đã bị hư hỏng, xuống cấp nghiêm trọng; doanh nghiệp không có thu nhập, tiền lãi ngân hàng và nợ vay bên ngoài vẫn phải trả, ngoài ra còn rất nhiều vấn đề khó khăn khác phải giải quyết như: Tiền lương, chế độ thôi việc cho người lao động...

Một nhà đầu tư khác - ông Vũ Chí Công, chủ Khu Du lịch sinh thái Đức Hạnh, được UBND tỉnh Bình Thuận cho phép đầu tư trên diện tích 29.000m2 năm 2002 và điều chỉnh mở rộng diện tích 31.800m2 năm 2003, hiện đã đầu tư xây dựng được trên 80%, thì bị buộc phải dừng thi công. Ông Công bức xúc cho biết: Hưởng ứng chủ trương kêu gọi đầu tư của tỉnh, ông và gia đình đã gom hết gia sản, vốn liếng về quê cha đất tổ để đầu tư. Suốt mấy năm ròng, với hàng chục tỷ đồng bỏ ra, đã biến vùng đất hoang hóa trở thành một khu du lịch sinh thái, phục vụ cộng đồng; nhưng "tai họa" đã bất ngờ đổ ập xuống đầu ông Công và nhiều nhà đầu tư khác, khi UBND tỉnh Bình Thuận chấp thuận chủ trương cho Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam và Công ty Sản xuất hàng tiêu dùng Bình Tân (TP.HCM) đầu tư xây dựng cảng Kê Gà, ngay trên chính phần đất mà tỉnh đã cấp cho các nhà đầu tư du lịch.

Chính quyền sốt sắng đòi đất

Ngày 20/12/2007, Chủ tịch UBND tỉnh Bình Thuận có Văn bản số 5812/UBND-ĐTQH yêu cầu các Sở, ngành liên quan làm việc với các nhà đầu tư du lịch để tạm dừng thi công, không triển khai xây dựng nữa. Sau đó, các Sở, ngành của tỉnh đã mời các nhà đầu tư đến họp để thông báo về chủ trương xây dựng cảng Kê Gà.

Trong các cuộc họp này, nhiều chủ đầu tư du lịch đã đề nghị tỉnh phải công khai hồ sơ pháp lý được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt chấp thuận cho đầu tư xây dựng cảng Kê Gà, nhưng theo phản ánh của các nhà đầu tư du lịch, những đề nghị chính đáng và hợp pháp của họ đều không được đáp ứng, tạo sự nghi ngờ về tính pháp lý của dự án cảng Kê Gà. Trong khi đó, tại Văn bản số 2589/UBND - ĐTQH ngày 4/6/2009, Chủ tịch UBND tỉnh Bình Thuận đã phải nhắc nhở Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam "có trách nhiệm khẩn trương thực hiện các công việc có liên quan đến dự án để tiến hành trình cấp có thẩm quyền phê duyệt dự án đầu tư xây dựng cảng Kê Gà trong tháng 6/2009". Nhưng đến nay đã gần hết tháng 12/2009, dự án vẫn chưa được duyệt.

Thừa nhận thiệt hại và rất... cảm thông (?)

Theo tìm hiểu của chúng tôi, ngày 15/10/2007, Bộ Giao thông Vận tải có Văn bản số 6588/BGTVT-KHĐT báo cáo Thủ tướng Chính phủ về kết quả kiểm tra thực hiện Quy hoạch tổng thể phát triển Hệ thống cảng biển Việt Nam đến năm 2010, trong đó có bổ sung vào quy hoạch cảng Kê Gà. Trong Văn bản số 6055/VPCP-CN ngày 22/10/2007, thông báo ý kiến của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Giao thông Vận tải dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng biển Việt Nam (có cập nhật, bổ sung, điều chỉnh quy hoạch cảng), trình duyệt theo quy định. Nhưng cho đến thời điểm này, qua tìm hiểu của chúng tôi, Chính phủ chưa chính thức phê duyệt cập nhật, bổ sung, điều chỉnh quy hoạch cảng.

Được biết, dự án cảng Kê Gà có vốn đầu tư khoảng 550 triệu USD (Công ty Sản xuất hàng tiêu dùng Bình Tân đã chính thức xin rút khỏi dự án), có chiều dài ven biển khoảng 2,3km với tổng diện tích 366ha. Theo quy định của pháp luật hiện hành, thì cảng Kê Gà là dự án thuộc nhóm A, do đó phải thông qua Quốc hội và trình Thủ tướng Chính phủ chấp thuận. Tuy nhiên dự án này mới đang trong giai đoạn nghiên cứu khả thi và nếu triển khai chắc chắn sẽ phải làm rõ nhiều vấn đề quan trọng như: Tác động tới môi trường sinh thái vùng biển La Gi - Phan Thiết - Hòn Rơm - Mũi Né ra sao vì đây là vùng biển nguy hiểm vì có nhiều đá ngầm và dòng chảy giao nhau, tạo các luồng xoáy mạnh...

Trong một văn bản gửi tới nhà đầu tư du lịch, UBND tỉnh Bình Thuận thừa nhận việc quy hoạch cảng Kê Gà đã làm ảnh hưởng và thiệt hại cho các nhà đầu tư và UBND tỉnh rất... cảm thông(?). UBND tỉnh Bình Thuận cho biết, sẽ yêu cầu chủ đầu tư cảng Kê Gà thỏa thuận, thương lượng, đền bù thỏa đáng cho các nhà đầu tư du lịch. Ngoài ra, tỉnh cũng bố trí, sắp xếp những vị trí thuận lợi khác để các nhà đầu tư du lịch lựa chọn hoán đổi để tiếp tục đầu tư. Cũng theo thông tin từ UBND tỉnh, Bộ Giao thông Vận tải đã phê duyệt quy hoạch cảng Kê Gà và gửi hồ sơ trình Chính phủ. Sau khi phê duyệt, tỉnh sẽ quyết định thu hồi đất và lập Hội đồng đền bù giải tỏa...

Tuy nhiên, mới đây Công ty TNHH du lịch Đức Hạnh, chủ đầu tư Khu Du lịch sinh thái Đức Hạnh đã gửi đơn khởi kiện tới Tòa án. Bình luận về vụ việc này, nhiều chuyên gia kinh tế và luật sư cho rằng, đây là một bài học khá đắt giá về tầm nhìn quy hoạch, thể hiện sự tùy tiện trong công tác quản lý, dẫn đến dự án sau trùng lắp dự án trước, gây thiệt hại nghiêm trọng cho nhà đầu tư đến trước. Nếu vụ việc không được giải quyết thỏa đáng, chắc chắn sẽ làm giảm uy tín của chính quyền, ảnh hưởng xấu tới môi trường đầu tư.

Website Bộ Tài nguyên & Môi trường